Heb je een ingrijpende gebeurtenis meegemaakt en merk je dat je daar nog steeds last van hebt? Misschien heb je last van angst, spanning, nachtmerries of herinneringen die onverwacht terugkomen. Je weet verstandelijk dat de gebeurtenis voorbij is, maar toch kan het voelen alsof je lichaam nog steeds op gevaar reageert.

EMDR is een veelgebruikte behandeling voor traumatische en andere ingrijpende ervaringen. Maar hoe werkt EMDR precies? Wat gebeurt er in je brein tijdens een EMDR-behandeling?

1 Je brein reageert op gevaar

Bij een ingrijpende gebeurtenis komt je brein in actie om je te beschermen. De amygdala speelt hierbij een belangrijke rol. Dit hersengebied helpt om gevaar te herkennen en kan een lichamelijke alarmreactie op gang brengen.

Bij een traumatische ervaring kan die reactie bijzonder sterk zijn. Soms wordt de herinnering daardoor op een manier opgeslagen waardoor bepaalde beelden, geluiden of gevoelens later opnieuw een sterke reactie oproepen. Je brein doet dan eigenlijk wat het geleerd heeft: je waarschuwen voor mogelijk gevaar.

Dat betekent niet dat er iets mis is met jou. Het is een beschermingsmechanisme dat na een ingrijpende ervaring te gevoelig kan zijn geworden.

2 Tijdens EMDR halen we de herinnering gecontroleerd naar voren

Bij de vraag “hoe werkt EMDR?” is het belangrijk om te weten dat je niet zomaar opnieuw door de gebeurtenis heen hoeft. Samen met de therapeut kies je een herinnering die samenhangt met je klachten.

Terwijl je aandacht bij de herinnering is, volg je bijvoorbeeld met je ogen de hand van de therapeut. Er kan ook gebruik worden gemaakt van afwisselende geluiden of tikjes. Dit noemen we bilaterale stimulatie.

De behandeling gebeurt stap voor stap en binnen een veilige therapeutische omgeving.

3 Je werkgeheugen wordt tegelijkertijd aangesproken

Een belangrijke verklaring voor de werking van EMDR heeft te maken met het werkgeheugen. Dit is de beperkte mentale ruimte waarmee je informatie tijdelijk vasthoudt en verwerkt.

Tijdens EMDR houd je de herinnering in gedachten terwijl je tegelijkertijd je aandacht richt op bijvoorbeeld oogbewegingen. Je werkgeheugen is daardoor met meerdere taken tegelijk bezig.

Onderzoek laat zien dat dit ertoe kan leiden dat de herinnering tijdelijk minder levendig en minder emotioneel wordt. De precieze werking van EMDR is overigens nog niet volledig opgehelderd. Het werkgeheugenmodel is één van de wetenschappelijk onderzochte verklaringen.

4 De alarmreactie kan minder sterk worden

Naarmate de herinnering wordt verwerkt, kan de emotionele lading afnemen. De amygdala hoeft dan mogelijk minder sterk te reageren wanneer je aan de gebeurtenis terugdenkt.

Er ontstaat ruimte voor nieuwe informatie: het is voorbij, ik ben nu veilig of ik heb het overleefd. De gebeurtenis zelf verandert natuurlijk niet. Wat kan veranderen, is de manier waarop je brein en lichaam erop reageren.

5 De herinnering wordt steeds meer een herinnering

Het doel van EMDR is niet om een traumatische gebeurtenis te vergeten. Je hoeft je verleden niet uit te wissen om je beter te kunnen voelen.

Het doel is dat je aan de gebeurtenis kunt terugdenken zonder telkens opnieuw overspoeld te worden door angst, spanning of andere heftige emoties. Wat vroeger voelt alsof het nog steeds gebeurt, kan steeds meer iets worden wat toen gebeurde.

EMDR: ruimte voor herstel

Als je psychische klachten ervaart na een ingrijpende gebeurtenis, kan het moeilijk zijn om je voor te stellen dat het ooit anders kan voelen. Toch is herstel mogelijk. Je brein heeft een groot vermogen om te leren en zich aan te passen.

EMDR kan helpen om een vastgelopen herinnering opnieuw te verwerken, zodat er weer ruimte ontstaat voor rust, vertrouwen en het leven in het hier en nu. Je hoeft het daarbij niet alleen te doen. Een deskundige therapeut kan je stap voor stap begeleiden.

Wil je meer weten over de werking van EMDR? Of ben je benieuwd of EMDR jou kan helpen? Maak een gratis belafspraak om de mogelijkheden te bespreken.